ལོ་རྒྱུས།

བོད་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རབ་བྱུང་ཐོག་མར་འཛུགས་སྐབས་སྡོམ་པ་གནང་མཁན་ཡིན་པས་མཁན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་མངའ་བས་བོ་དྷི་སྭ་ཏྭ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཞུ་སྲོལ་ཡོད། མཚན་དངོས་ནི་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཤནྟ་རཀྵི་ཏ་སྟེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་ཞི་བ་འཚོ་ཟེར། མཚན་གཞན་རྣམ་སྣང་མཛད་དུ་ཡང་གྲགས། དམ་པ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་བམ་གྷ་ལའམ་ཟ་ཧོར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་གཙུག་ལག་འཛིན་ལ་སྲས་ལྕམ་སྲིང་གསུམ（ཆེ་བ་དྷརྨ་རྭ་ཛ། འབྲིང་བ་མཁན་ཆེན་འདི་ཉིད། ཆུང་བ་ལྷ་ལྕམ་མནྡྷ་ར་བ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་གཟུངས་མར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན།） དེ་ལས་མང་་་

སྔོན་དུ་གླེང་བའི་གཞི། རྟོན་པ་བཞི་ལྡན་བདེ་བ་གཤེགས་པའི་བཀའ།། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཙམ།། ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་ན་བརྩོན་ལྡན་འགས།། བློ་རིག་གཅིག་ཏུ་སྒྲིམ་ནས་གསན་པར་འཚལ།། དེ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་བདེ་བ་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པའི་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གང་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ནི་ལུང་གི་བསྟན་པ་ཉག་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་། ལྷ་ཡི་ལྷ་དང་མ་ཡི་མ་ལྟ་བུ་ནི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་དབྱེ་བ་དང་། བསྡུས་ན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་ཡན་ལག་དགུ་ དེ་ཡང་བསྡུས་ན་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་དུ་འདུ་བས། དེ་ལས་མང་་་

ལོ་ཙཱ་བའམ་འཇིག་རྟེན་མིག་ཏུ་འབོད་པའི་སྐྱེས་བུ་འདི་དག་གི་བཀའ་དྲིན་ལ་རང་རེའི་ཡུལ་དུ་རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྣ་གཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གྲངས་མང་པོར་འཕེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང་། བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བསྟན་བཅོས་བྲག་རིའི་རྔམས་ལ་འཇལ་བ་མང་པོ་དུས་ཀྱི་ཁུགས་པ་སོ་སོར་རིམ་པར་བྱུང་ལ། སྔོན་ཆད་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ལ་རྗེས་སུ་རིག་པའི་མཛོད་ཆེན་བརྩིགས་པའི་ངོ་མཚར་ལོ་རྒྱུས་བྱུང་བ་སོགས་ཟེར་སྒྲོས་ཙམ་དང་ལྷ་སྒྲུང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་མིག་ལ་དངོས་སུ་སྣང་དུ་མཆིས་པ་འདི་བཞིན་ལགས་ཤིང་། འདས་སོང་ཙམ་མ་ཟད་ད་ལྟའི་དུས་དང་འབྱུང་འགྱུར་གང་ལའང་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་ལ་ངེས་པར་སྔར་ལྟར་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཨང་། དེ་ལས་མང་་་

མཚུར་ཕུའི་རྡོ་རིང་ནི། བོད་ལྗོངས་ལྷ་ས་ས་ཁུལ་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཀརྨ་པའི་གདན་ས་མཚུར་ཕུ་དགོན་དུ་མཆིས་ཤིང༌།དེ་ཡང༌།མཚུར་ཕུའི་རྡོ་རིང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་འགོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༨༡༥ལོ་ནས་༨༨༨བར་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་ལོ་ག་གེ་མོ་ཞིག་ལ་བཙུགས་ཡོད་པ་འདྲ་ཞིང༌།ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་ཏེ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་བཀའ་གནང་སྟེ་འུ་ཤང་རྡོའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་ཞང་བློན་ཚེས་སྤོང་ དེ་ལས་མང་་་

ས་སྐྱ་གོང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟ་བབ་སྟེང་ན་རྨ་བྱ་ཁ་སྤྲོད་ཅིག་བཞེངས་འདུག་པར་ལོ་རྒྱུས་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཧོར་གོང་མ་(ཀུབ་ལི་ཁང་)སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་རང་གི་དབུ་བླར་བསྟེན་ཅིང་ཧོར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་ཐོབ་ཨང་གཉིས་པར་མངའ་གསོལ་ཞུས་ཏེ་གོ་ཐོབ་དེའི་བརྡ་མཚོན་རྨ་བྱའི་ལས་ཐམ་ཡང་ཕུལ། རྨ་བྱའི་ལས་ཐམ་ནི་གོང་མའི་འོག་ནས་གོ་ཐོབ་མཐོ་ཤོས་དེ་མཚོན་བྱེད་དང་དེའང་རྒྱུན་དུ་ཁྲི་བཙུན དེ་ལས་མང་་་

ནཱ་ལེནྜ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ནི་བྷི་ཧར་(Bihar)ནང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་གྱི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་ནང་ཏཱཀ་ཤི་ལ་(Takshila)ཡི་རྗེས་ཀྱི་སློབ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེ་ཤོས་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད། གནའ་བོའི་ནཱ་ལེནྜ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ས་ཁྱོན་ལ་ཨེ་ཀར་(hectares. 公顷) ༡༤ ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་ལྔ་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༡༡༩༣ ལོར་ཏུར་ཀེ་པ་(Turkish) ཡིས་བཙན་འཛུལ་མ་བྱས་པར། ཐག་རིང་བོད་དང་རྒྱ་ནག གྷི་རི་སི། པཱར་ཤི་ དེ་ལས་མང་་་

གཟི་ནི་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་པའི་ཡུལ་དུ་ཐོན་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཤིག་ཡིན། ཕལ་ཆེར་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད། ཆེས་ཐོག་མའི་གཟི་རིན་པོ་ཆེ་འདི་གངས་རིས་བསྐོར་བ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་དར་ནས་རིམ་པར་བོད་ཀྱི་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་གཟི་རིན་པོ་ཆེ་འདིར་སྤུས་ཀ་ཇེ་ལེགས་དང་དགོས་པ་ཇེ་ཆེ། མཛེས་ཆ་ཇེ་བཟང་། བཟོ་དབྱིབས་ཇེ་མང་། རི་མོ་ཇེ་ཡག་གི་རྣམ་པ་རུ་འགྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྩིས་ཆེ་ དེ་ལས་མང་་་

གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་ཚེ་སྨད་དུ་སྤུ་རྒྱལ་གདུང་རབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་མེད་པས་ཕྱི་ནང་གི་སྟོབས་ཤུགས་གང་མང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆག་འཇིག་གི་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་པོར་ཐུག གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་འོག སྲོང་བཙན་སྒམ་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཁ་གཏད་མ་ཐག་པ་དེ་བློན་ཆེན་མྱང་མང་རྗེ་ཞང་སྣང་དང་། མགར་མང་ཞང་སུམ་སྣང་། ཁྱུང་པོ་སྤུང་སད་ཟུ་ཙེ། དབས་དབྱི་ཚབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་ནས་བཏེགས་ཏེ་བཙན་པོའི་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ དེ་ལས་མང་་་

སྔོན་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི་འདི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་སྒྲ་སྙན་དང་། སྒྲ་ཆུང་དང་། ཀླུ་དབུགས་དང་། དབུགས་ཆེན་དུ་གྱུར་པ་ན་བཞི་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་ཏེ་དད་ནས་བསླབ་པའི་གཞི་བཟུང་། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གཉིས་མིག་མི་བཟང་དང་། རྣམ་ཐོས་སྲས། ཀླུ་གཉིས་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོར་གྱུར་ཏེ། སྟོན་པ་མངལ་དུ་བཞུགས་པ་ནས་བཟུང་སངས་རྒྱས་པའི་བར དེ་ལས་མང་་་

དད་གསུམ་པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུར་བཅོལ་བ་ཡིས།།དུས་གསུམ་དགེ་བའི་ལམ་ལ་སྐྱོར་བ་མོ།།ཐུགས་རྗེའི་ཕྲིན་ལས་སྒོ་རྒྱ་འབྱེད་པའི་མ།།རྒྱལ་ཡུམ་མཁྱེན་བརྩེ་དཔལ་མོས་རྟག་ཏུ་སྐྱོངས།།སེང་གེའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱབས་པ་ནི། ཤིང་འཐུ་ཞིང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བ་ལས། སེང་གེ་མོ་བཀྲེས་པ་དང་ཕྲད་ནས་ཟ་བར་བརྩམས་ཏེ་ཁར་ཐོགས་ནས་རང་གི་ཚང་དང་ཉེ་བར་སོང༌། དེར་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པས་སྒྲོལ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས། མདུན་དུ་བུད་མེད་ཤིང་ལོའི་གོས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ནས་སེང་གེ་མོའི་ དེ་ལས་མང་་་

དེང་དུས་གསེར་དངུལ་དང་ཤིང་བརྐོས་ལས་གྲུབ་པའི་བཞུགས་ཁྲི་རྒྱབ་ཏུ་དྲུག་འགྱོགས་དང་ལྡན་པ་མང་པོ་བཞེངས་བཞིན་ཡོད་ཀྱང། མང་པོ་ཞིག་གིས་དེའི་མཚོན་དོན་དང་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་མཁན་ཅུང་དཀོན་པས་དེའི་སྐོར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཡང་། བྱང་ཕྱོགས་དག་པའི་ཁྲི་འགྱོགས་ལེ་ཚན་བདུན།། ཕྱིན་དྲུག་ངོ་བོ་རྒྱབ་ཡོལ་རྒྱན་དྲུག་སོགས།། བླ་མའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་གཟུང་གི་རྒྱུད་དོན་བཞིན་གདན་ཁྲི་རྒྱབ་ཡོལ་དང་བཅས་པ་ལ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་བདུན་དག་པའི་ཆོས་དང་ དེ་ལས་མང་་་

དེ་ལ་ཐོག་མར་ཏུན་ཧོང་གི་མིང་བརྡ་ཐོགས་ཚུལ་གླེང་བ་ལ། ཏུན་ཧོང་བྱ་བའི་མིང་འདི་མི་རིགས་གང་གི་སྐད་ཡིན་པའི་ཐད་ཏུན་ཧོང་རིག་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཞལ་མི་མཐུན་ཏེ། མང་བོ་ཞིག་གིས་ཏུན་ཧོང་ནི་རྒྱ་སྐད་ཡིན་པར་བཤད་མོད། དེ་ལ་རྒྱ་སྐད་རང་ངོས་ནས་ནང་དོན་འཚམ་པ་ཞིག་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མི་ཐུབ་ཅིང་། རྒྱའི་ཚིག་མཛོད་དུ་བཙན་གྱིས་ཚིག་འགྲེལ་ལྟ་བུ་ཞིག་བརྒྱབ་འདུག་པའང་། རྒྱ་ཡིག་གི་ཚིག་དོན་རིག་པ་དང་མི་མཐུན། ཡང་ལ་ལས་ནུབ་ལྗོངས་ཀྱི་ དེ་ལས་མང་་་

ཆོས་དུང་དཀར་པོ་རྩོམ་བསྒྲིག་པས། ཡུལ་ལི་ཐང་དུ་དགོན་པ་ཅི་ཙམ་ཡོད། དེ་དག་གི་བྱུང་རིམ་ཞིག་འབྲི་རོགས་ཟེར། ངས་བཟླས་ནས། ཨ་ཧོ་ལོས་ཡིན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་མཁྱེན། སྔོན་བྱོན་མེས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ལྟད་མོ་དང་མིག་དཔེ་རེད། རང་གིས་ཤེས་ཚོད་ཙམ་ལོས་འབྲི། ལྷ་ཆོས་ལ་ཤེས་གལ་ཆེ། མི་ཆོས་ལ་གོམས་གལ་ཆེ། ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་གལ་ཆེ་ཟེར་བ་རེད། ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ་ཞིབ་ཆ་ཟེར་བ་དེ་ཕ་རིའི་ལ་མགོ་རེད། གང་ལྟར། ཨོཾ་བདེ་ དེ་ལས་མང་་་

བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀའི་བཀའ་བབ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བརྩེ་ཆེན་བསྟན་པའི་རིང་ལུགས་བླ་ན་མེད་པ་འདི་ནི་འཕགས་ཡུལ་གྱི་ཆོས་གཞུང་ཡོངས་ལ་མཁྱེན་རྟོགས་མངའ་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཆོས་བརྒྱུད་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ།མཐུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བསྟན་པ་འཛིན་པ་ལ་འགྲན་ཟླ་མ་མཆིས་པ།དཔལ་ནལེནྜའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ།བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་སར་གནས།རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གྲུབ་ཆེན་བིར་ཝ་པའི་བཀའ་ལུང་མན་ངག་མཚོ་ལྟར་འཁྱིལ་བའི་འབྲོག་ དེ་ལས་མང་་་

བྲམ་ཟེའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། ཨེ་མའོ་གནས་པ་ཨེ་མའོ་ཚུལ། །ཨེ་མའོ་ཡོན་ཏན་ཨེ་མའོ་སྐུ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཡ་མཚན་མི་ཆེ་འགའ་མ་མཆིས། ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། སྒ་སྟག་མགོའི་སངས་རྒྱས་རིང་བསྲེལ་གྱི་ཆེ་བ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། དེའང་། གནས་སྔ་མོའི་དུས་ཀྱི་རྒན་པ་གཡང་གི་ཟོ་ཞབས་རྣམ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་འདི་ལྟར་བྱུང་སྟེ། དཔོན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་དབུ་བླ། རྟེན་སྣམ་སྦྱར་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ། ཞེས་སུ་བྱུང་ལ། དེ་ལས་མང་་་